امام حسین علیه السلام — امام حسين عليه السلام

اشاره به مقام محبت الهی میکند : وقتی که انسان از کلمه عین در زبان عربی استفاده میکند و به کسی میگوید جای تو بر چشمان من است یعنی تو برای من اهمیت بسیاری داری ، و این کلمه به هر انسانی گفته نمیشود پس در اینجا وقتی که خداوند متعال به پیامبرش میفرماید که ((﴿وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡیُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِینَ تَقُومُ﴾ [الطور ٤٨] یعنی در مقابل حکم الهی صبر پیشه کن برای اینکه تو در چشمان ما جا داری گویا خداوند میخواهد به او بفرماید که تو از نزدیکترین اشخاص و از مقربین هستی که مقامش در چشمان ما است ، پس این در حقیقت مقام محبتی است متبادل بین خالق و مخلوق ، و گویا این عبارت اشاره به مقام فناء میکند که این بالاترین مراتب قرب و رعایت الهی است. و همچنین در کلمات امام حسین عليه السلام امری است که دلالت بر اطمینان کامل میکند به اینکه هر امری که اجرا میشود در زیر نظر و چشمان مودت و محبت مولا است و این مقام محبت متبادل است بین عبد و پروردگارش ، و عنایتی است ربانی برای مقربین به درگاه الهی کسانی که خداوند آنها را خلق نموده آن کسانی که آنها را قبل از خلق کائنات خلق نمود و انواری بودند در عرش الهی پس این افراد مقام قربی دارند که مناسب با مقام آنها است و رعایت خاصی را این مقام میطلبد که برای هر انسانی در این زمین نخواهد بود. محبت بالای تکلیف الهی است: همه مسلمانان به شکل عادی اعمال صالح انجام میدهند یعنی همه واجبات خود را انجام میدهند برای اینکه تکلیفی الهی است از جانب خداوند متعال ، و امام علی عليه السلام مردم را به سه قسم تقسیم نمودند از لحاظ عبادت وقتی که فرمودند بعضی از این افراد عبادتشان به خاطر ترس از دوزخ است و بعضی دیگر او را عبادت میکنند به خاطر اینکه طمع در رسیدن به بهشت دارند ، ولی انسانهای عظیم الشأن او را عبادت میکنند برای اینکه او را اهلی برای عبادت کردن میابند ، او را غایت همه غایتهای مشاهده میکنند که وجودی است لامتناهی و همه مخلوقات به سوی او چه بخواهند و نخواهند حرکت میکنند پس آنچه اولیا و امامان علیهم السلام انجم میدهند در حقیقت بالای تکلیف است برای اینکه کل وجودشان محبت و مودت است و به همین دلیل او را با اشتیاق و محبت عبادت میکنند و برای قرب او سعی وتلاش مینمایند. نکته های مهمی که باید آنها را مد نظر قرار دهیم: کلمه بأعیننا یک مرتبه به صیغه جمع آمده وقتی که خداوند بخواهد عظمت خویش را بیان نماید و هیمنت خود بر عالم را نشان دهد همانگونه که مثلا میفرماید (إنا نحن نزلنا الذکر) در اینجا از کلمه انا که دلالت بر جمع است استفاده نمود برای بیان عظمت خویش پس در این حال ممکن است که کلمه بأعیننا در این آیه های قرآنی دلالت بر عظمت خداوند در این امر میکند که احتیاج به توجه و عنایت خاص الهی است. و ممکن است کلمه باعیننا به صیغه جمع آمده برای اشاره به تعدد علتها و اسباب در این عالم یعنی عالم امکانی ، برای اینکه کشتی نوح ساخته شود بشر احتیاج به امور بسیاری دارد که باید با هم جمع شوند تا این کشتی ساخته شود یعنی علتها و اسبابی مادی و معنوی در این عالم وجود دارند که باید با هم جمع شوند و به همین دلیل ممکن است که این کلمه به صیغه جمع آمده باشد لیکن در مورد حضرت موسی عليه السلام خداوند فرمود (ولتصنع علی عینی) ودر اینجا کلمه عین به صیغه مفرد آمده است و گویا اشاره به وحدت ذات الهی میکند که این نوزاد کوچک را در زیر عنایت خود بدون دخالت اسباب وعلل در عالم امکانی خلق مینماید در این حال این اهمیت بیشتری دارد و دلالت بر قرب بیشتری میکند و در اینجا نیز کلام امام حسین عليه السلام وقتی که فرمودند بعین الله گویا اشاره به مقام ذات الهی میکنند که آن حضرت را در زیر کنف رعایت و لطف و محبت خود قرار داده است و بدون واسطه علل و اسباب در عالم امکانی او را در رحمت و لطف خویش قرار داده است. ویا ممکن است که امام حسین عليه السلام فرمودند بعین الله به خاطر اینکه میخواهند تواضع پیشه کنند ، برای اینکه وقتی خداوند متعال در مورد خود سخن میگویند میفرمایند بأعیننا و وحینا برای نشان دادن مقام عظمت الهی لیکن وقتی امام حسین عليه السلام میخواهند در مورد رعایت الهی و محبت خداوند سخن بگویند با کمال توضع فرمودند بعین الله و نفرمودند بعیون الله. این مختصر کلامی بود از دریای متلاطم از معانی کلمات بزرگان امید آن است که خداوند متعال این عمل بسیار کوچک را از ما قبول نماید در این ماه با برکت که در آن ایمان به وسیله قدرت بیان پیروز گشت و انقلابی شد که عطای آن همیشه ودائمی است برای همه مؤمنان تا ظهور مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف.

جلسه چهارم :در بیان جمله امام حسین ع وقتی که فرمودند هون علی ما نزل بی أنه بعین الله احتمال دوم : این عمل در زیر رعایت و وحی الهی است گویا امام حسین عليه السلام میخواهند بفرمایند که همانگونه که ساختن کشتی حضرت نوح عليه السلام در زیر رعایت و وحی الهی بود وقتی که خواستند مردم را نجات دهند امروز نیز عملی که من انجام میدهم برای نجات امت جدم رسول خدا صلى الله عليه وآله برای اینکه او کشتی نجاتی است که هر کسی که بر آن سوار شود رستگار میشود و هر کسی که تخلف جوید غرق خواهد گشت پس در حقیقت عمل آن حضرت احیا نمودن شریعت الهی است بعد از اینکه منحرف گشت و آثار آن را از بین بردند پس در این حال این عمل احتیاج به آن دارد که در زیر عنایت و رعایت الهی باشد. 2- وقتی گفته میشود این عمل بعین الله است ممکن است اشاره به این باشد که او مظهر تجلیات اراده الهی و اسمهای حق سبحانه وتعالى است و در این حالت این احتمال معنایی عظیم تر از معانی سابق دارد در این حال امام حسین عليه السلام عظیم تر از شخصی میشوند که اوامر الهی را اجر مینمایند برای اینکه به وسیله آن حضرت است که اراده الهی و علم و ایمان محقق میگردد ، من علم میاموزم تا عادل باشم لیکن او عین عدل است ، من قرآن را میاموزم تا آن را در زندگی خود اجرا نمایم لیکن او قرآن ناطق است ، پس در این حالت امامان و پیامبران چشم حق تعالای ناطق هستند همانگونه که امام صادق عليه السلام فرمودند خداوند متعال افرادی را خلق نمود از نور و رحمت خویش که آنها در حقیقت عین الهی هستند که نظاره گر است و گوش الهی هستند که شنوا است.(الإمامة والتبصرة ص 132) - یا اینکه میتواند اشاره به مرتبه الطاف الهی باشد : برای اینکه انسان اگر حقیقت امری باشد بدون شک محلی میشود برای الطاف الهی در این حال است که همه اعمال او به وسیله حقیقت لطف خاص الهی نسبت به او اجرا میگردد و این امری است که برای بقیه مومنین حاصل نمیشود پس گویا امام حسین ع خواستند بفرمایند که من در عین الهی هستند برای اینکه شریعت رسول خدا از بین رفت و من وسیله ای هستم که آن را احیا خواهم کردم در این حال الطاف الهی که متناسب با احیای شریعت الهی است شامل آن حضرت میگردد.